Zakon o željeznici – prekretnica za razvoj crnogorskog željezničkog sektora

Reformski iskorak ka modernoj, bezbjednoj i održivoj željezničkoj mreži usklađenoj s evropskim standardima

Vlada Crne Gore je na sjednici održanoj 26. juna usvojila Predlog Zakona o željeznici, čime je načinjen ključni reformski iskorak u pravcu modernizacije i dugoročne održivosti željezničkog sistema. Ovaj zakon predstavlja strateški dokument koji postavlja osnove za funkcionalniju, konkurentniju i bezbjedniju željezničku mrežu, u potpunosti usklađenu sa zakonodavstvom Evropske unije.

Značaj zakona ogleda se u sljedećim aspektima:

•  Osnivanje Agencije za željeznice, nezavisnog regulatornog tijela koje će obezbijediti transparentnost u radu, institucionalnu autonomiju i dosljednu primjenu evropskih standarda,
•  Uspostavljanje tržišnog okvira koji omogućava jednak tretman svih operatera – bez obzira na vlasničku strukturu – čime se podstiče konkurencija i unapređuje kvalitet usluga,
•  Verifikovana usklađenost sa pravnom tekovinom EU, potvrđena pozitivnim mišljenjem Evropske komisije, što predstavlja važan korak ka zatvaranju pregovaračkog poglavlja 14,
•  Planirani početak primjene zakona od 1. januara 2026, uz dovoljan vremenski okvir za institucionalnu i tehničku pripremu sistema.

„Ovaj zakon posebno je važan jer precizno uređuje oblast upravljanja željezničkom infrastrukturom, predviđajući zaključenje ugovora između upravljača infrastrukture i Vlade Crne Gore na period od pet godina. To je u skladu sa evropskim direktivama i predstavlja osnovu za stabilno i odgovorno planiranje budućeg održavanja i razvoja željezničke mreže“, izjavila je Marina Bošković, izvršna direktorica Željezničke infrastrukture Crne Gore.

„Dodatno, zakon uvodi jasan model finansijske održivosti, prema kojem se, u petogodišnjem periodu, mora obezbijediti finansijska ravnoteža između prihoda i rashoda upravljača infrastrukture. To uključuje prihode od pristupa infrastrukturi, komercijalnih aktivnosti i sredstava obezbijeđenih od države, naspram rashoda za održavanje, upravljanje i regulisanje saobraćaja. Time se postavljaju temelji za dugoročno održiv željeznički sistem“, zaključila je Bošković.

Usvajanjem ovog zakona, Crna Gora jasno potvrđuje svoju stratešku posvećenost razvoju željezničkog sektora kao temeljnog stuba održive mobilnosti, te dodatno učvršćuje put ka integraciji u evropski saobraćajni prostor.

Foto: Yuri Skurydin via Flickr